🌱 September in de moestuin
September is de oogstmaand: eindelijk kun je de vruchten plukken van al dat harde werk in de moestuin. Maar ook al komt het seizoen langzaam tot rust, er is nog genoeg te doen. Van oogsten tot opruimen en zaaien voor het najaar. Ontdek wat jij deze maand kunt doen in je moestuin!
🍎 Wat kun je oogsten?
🍅 Pluk de laatste tomaten, paprika’s, courgettes, pompoenen en frambozen.
🍐 Oogst appels en peren.
Wespen kunnen in deze tijd van het jaar lastig zijn in de moestuin, omdat ze er als de kippen bij zijn om zich te laven aan het zoete sap van rijpe vruchten. Om de schade te beperken, kun je vruchten het beste zo snel mogelijk plukken zodra ze rijp zijn. Raap gevallen fruit ook op.
🌱 Wat kun je nog zaaien en planten?
🥬 Bladgroenten
Zaai snelgroeiende bladgroenten zoals veldsla, spinazie, rucola en winterpostelein in de volle grond of in potten.
🌱 Tuinbonen
Door tuinbonen in het najaar te zaaien, kunnen de planten zich gedurende de winter vestigen. In het voorjaar kun je dan al eerder oogsten dan de tuinbonen die je in de lente zaait. De variëteiten ‘Aquadulce’ en ‘The Sutton’ zijn erg geschikt om te zaaien in de herfst.
🫛 Erwten
Net als tuinbonen kun je winterharde erwten (ook wel wintererwten genoemd) ook in september zaaien om te laten overwinteren voor een vroege oogst. Een variëteit zoals ‘Feltham First’ (of ‘Voorlopers) is hiervoor geschikt.
🧄 Knoflook
September is de ideale maand om knoflook te poten (ongeveer 2,5 cm diep) voor een vroege oogst volgend jaar. De scheuten verschijnen al in het najaar. Na een groeipauze in de winter zullen ze in het voorjaar snel verder groeien.
🌿 Groenbemesters
Wil je je moestuin voorbereiden op de winter én de bodem verbeteren? Dan kun je ook in september nog groenbemesters zaaien. Soorten als phacelia, rogge en mosterd groeien snel en zorgen voor een luchtige, vruchtbare grond. Bovendien zijn ze ook nog eens mooi om te zien!
🧑🌾 Belangrijke tuinklusjes!
✂️ Snoeien
Snoei de vruchtdragende takken van bramen en frambozen weg nadat ze klaar zijn met dragen. Als je daar nu even geen tijd voor hebt, snoei je bramen dan later in de herfst of zelfs nog in de winter bij mild weer. Maar klaar deze klus voordat in de lente de nieuwe uitlopers ontstaan. Anders heb je volgend jaar geen vruchten.
🍂 Bodem bedekken
Zorg dat kale plekken in de moestuin bedekt worden om de grond te beschermen tegen gure winterweer.
🧹 Opruimen
Sommige planten zijn nu echt uitgebloeid en kun je uit de moestuin verwijderen. Gooi ze op de composthoop of knip ze klein en verspreid ze over je bedden. Zo ontstaat er direct een mulchlaag die het bodemleven voedt en de grond beschermt tegen uitdroging en kou. Let wel op: bladeren of planten die ziek zijn, gooi je niet op de composthoop. Die kun je beter bij het GFT-afval doen om verspreiding van ziektes in je tuin te voorkomen.
🍅 Hoogste tijd om te toppen
Als je nog zoveel mogelijk rijpe tomaatjes wilt oogsten, dan moet je de hoge planten nu echt wel toppen. Daardoor gaat alle energie naar het afrijpen van de tomaten, in plaats van naar het aanmaken van nieuw blad en bloemen. Toppen is simpelweg de hoofdstengel afknippen boven de laatste tros tomaatjes. Maar let op: top je een tomatenplant dan groeien er direct meer dieven, dus haal die ook weg zodra je ze ziet.
🌿 De planten verdienen in deze tijd sowieso niet meer de schoonheidsprijs. Knip lelijke bladeren radicaal weg. Haal ook het blad weg dat zon wegneemt van de tomaten die er hangen. Zolang je maar een blad of 4-5 laat zitten maakt de plant nog voeding aan.
🍌 Nog groene tomaten?
Toch kans dat er wat groene tomaten overblijven? Geen zorgen. Oogst ze en leg ze in een kartonnen doos met een rijpe banaan of appel op een laagje krantenpapier. Door het ethyleengas dat deze vruchten uitstoten, rijpen je tomaten alsnog. Zorg voor een paar luchtgaatjes, sluit de doos verder goed af en controleer dagelijks op schimmel. Na een paar dagen tot een week zie je resultaat. Zo red je je oogst én geniet je toch nog van tomaten uit eigen tuin!
🦠 Tomatenziekte
Als het rond deze tijd wat vaker regent, houd dan je buitentomaten goed in de gaten. Want de kans op de tomaten- of aardappelziekte – [Phytophthora infestans] – is nu weer groter. Zodra je het eerste aangetaste blad ziet, haal het dan meteen weg. Net als de tomaatjes die een vreemde kleur krijgen.
🍓 Nieuwe aardbeienplantjes maken
In september zie je dat je aarbeienplanten volop uitlopers maken, vaak met kleine plantjes eraan. Soms zelfs al met worteltjes! Als die er al zijn, kun je de uitloper losknippen en het nieuwe plantje in een potje met vochtige aarde zetten. Hebben ze nog geen wortels? Zet ze dan vast in een potje aarde terwijl ze nog aan de moederplant zitten. Zodra ze geworteld zijn, kun je ze losknippen. Ook als je geen nieuwe planten wilt, is het goed om de uitlopers weg te halen. Zo blijft de energie in de moederplant en krijg je volgend jaar weer lekkere aardbeien!
🥬 Winterprei aanaarden
Heb je winterprei in de moestuin staan? Dan is september het moment om te aanaarden. Dat betekent simpelweg dat je met je handen extra aarde rondom de prei schuift. Zo blijft het licht buiten en groeit er een lekker lange witte steel en laat dat nou net het lekkerste deel zijn!
🌼 Doorgeschoten groente?
Het overkomt de beste moestuiniers: je sla schiet door, venkel staat ineens in bloei en ook de brocolli laat bloemen zien. Jammer, want eten kun je ze niet meer. Maar gooi ze vooral niet meteen weg! Doorgeschoten groenten zijn namelijk een feest voor bijen en vlinders. En eerlijk is eerlijk: een slaplant met kleine blauwe bloemetjes is gewoon prachtig om te zien. Laat ze nog even staan en oogst daarna de zaden voor volgend seizoen. Zo haal je nog meer uit je moestuin!
🌿 Kruiden overwinteren: wat moet naar binnen?
Niet alle kruiden zijn winterhard. Laat je ze buiten staan, dan is de kans groot dat ze afsterven zodra het kouder wordt.
🌱 Basilicum moet echt naar binnen voordat de temperaturen dalen. Zie je zwarte vlekjes op de blaadjes? Dan is het al begonnen. Geen plek binnen? Maak er dan snel nog een lekkere pesto van!
🌿 Bieslook en peterselie kunnen een zachte winter overleven, maar met het wisselende weer van tegenwoordig is het slim om ook hiervan een paar plantjes binnen in pot te zetten. Zo blijf je de hele winter genieten van verse kruiden.
🌟 Tuiniertip van de maand
September = oogsten én voorbereiden: pluk wat rijp is, ruim uitgebloeide planten op en bedek de bodem. Zaai en plant ondertussen alvast voor het najaar en de vroege oogst van volgend jaar. Zo sluit je het moestuinseizoen goed af én geef je je tuin een sterke start voor het voorjaar.